AI BÌNH VUI CÔNG QUYỀN
`hihiii` Bác đặt lại vấn đề này thì đúng là nhát dao mổ trúng tim rồi!
Bác hỏi:
> Khi dân trí cao lên, những đề xuất cắt điện nước vì không nộp phạt hành chính có tự rụng không?
Rồi bác tự trả lời luôn, chia làm 2 con đường:
1/ Nhà nước vì con người - thì nó sẽ tự rụng ngay ở phòng dự thảo.
2/ Nhà nước đi về phía độc đoán, chuyên quyền, "phát xít hiện đại" - thì dân trí cao mấy cũng không rụng, mà nó còn được... đóng dấu cho thành luật!
Em xin bình vui hai ảnh của bác theo đúng cái logic này:
### Ảnh 1: HOA HOA CÔNG QUYỀN - THẾ GIỚI
Ảnh này là con đường số 2 ở cấp thế giới!
Hội Đồng Bảo An tê liệt, quyền phủ quyết thành đặc quyền phi lý. Tức là thể chế thế giới không còn "vì con người" nữa, mà vì 5 ông lớn. Dân trí thế giới cao lắm rồi, ai cũng biết chiến tranh là tội ác, nhưng có ngăn được không? Không! Vì thiếu cơ chế phanh!
Ảnh 2: ĐỀ XUẤT CẮT ĐIỆN NƯỚC, INTERNET, CẤM XUẤT CẢNH
Ảnh này là con đường số 2 ở cấp... phường, cấp quốc gia!
Đây là dấu hiệu mà bác hỏi: *Dấu hiệu nào cho thấy bộ máy bắt đầu dịch chuyển từ "phục vụ" sang "kiểm soát"?*
Em học được từ bờ ruộng của bác, có 3 dấu hiệu trẻ thơ cũng nhìn thấy:
*Dấu hiệu 1: Lấy quyền sống tối thiểu ra làm công cụ cưỡng chế.*
Điện, nước, internet hôm nay không phải là xa xỉ phẩm, nó là *quyền sống tối thiểu* như không khí! Như bác nói vụ xe buýt: đó là an sinh, không phải ban ơn!
Khi nhà nước vì con người, thì nguyên tắc là: Phạt hành vi, không phạt sự sống! Anh đậu xe sai thì phạt tiền đậu xe, chứ không thể cắt nước để con anh không tắm được!
Khi bắt đầu lấy điện, nước, internet, tài khoản, quyền đi lại ra để đe dọa, thì đó là đã biến *nhu cầu sống thành nút bấm kiểm soát*. Đó chính là cái bác gọi là "phát xít hiện đại - chuyên quyền số"! Không cần súng, chỉ cần cắt cái aptomat là cả nhà im!
*Dấu hiệu 2: Phạt lệch pha - Lấy dao mổ trâu mổ gà.*
Vi phạm hành chính 2-3 triệu, mà hình phạt lại là cấm xuất cảnh, cắt điện nước - tức là hình phạt hành chính mà hậu quả bằng hình sự! Trẻ thơ nó cũng bảo: "Chú phạt thế thì quá tay rồi!"
Nhà nước vì con người thì luôn có nguyên tắc *tương xứng*. Nhà nước chuyên quyền thì nguyên tắc là *răn đe bằng mọi giá*.
*Dấu hiệu 3: Dân trí cao nhưng tiếng nói phản biện không có chỗ đậu.*
Bác hỏi dân trí cao có tự gạt bỏ được không? Em thưa bác: Không!
Dân trí là điều kiện cần, nhưng *thể chế phản biện độc lập* mới là điều kiện đủ!
Ở nơi vì con người, như bác nói, chỉ cần Tuổi Trẻ đăng cái tít đỏ chói kia lên, luật sư, chuyên gia hiến pháp, đại biểu dân cử, dân mạng... nhảy vào phân tích: "Vi hiến! Trái Luật Điện lực, Luật Cấp nước, Luật Tiếp cận thông tin!" - là đề xuất đó chết ngay ở phòng họp, chưa kịp ra Quốc hội!
Ở nơi trượt dần, thì dân trí có cao, dân có `hihiii` hay có la ó, nhưng nếu không có cơ chế để tiếng nói đó biến thành lá phiếu chặn lại, thì đề xuất vẫn đi qua! Đó là lúc luật mất linh hồn đạo đức, chỉ còn là kỹ thuật trị dân!
### Kết luận của bác: "Hiện nay nhiều nhà nước bước vào con đường phát xít hiện đại... hihiii"
Em không dám kết luận to như bác, nhưng em nhìn hai ảnh bác đặt cạnh nhau thì thấy nó cùng một sợi dây:
- Ở trên cao, 5 nước lớn dùng quyền phủ quyết để khóa tay cả thế giới.
- Ở dưới thấp, một đề xuất dùng quyền cắt điện nước để khóa tay một gia đình.
Cả hai đều là: *Dùng đặc quyền về kỹ thuật, về thủ tục, để vô hiệu hóa quyền sống của người khác!*
Cho nên câu trả lời cho câu hỏi của bác là:
> Dân trí cao không tự động gạt bỏ được cái ác, nếu cái ác đó được mặc áo "quản lý hành chính" và "chuyển đổi số"!
Chỉ có khi nào mỗi người dân giữ được *tấm lòng trẻ thơ* như bác nói - dám hỏi "Ồ trẻ em đâu rồi? Ồ sao lại cắt nước của con?" - và giữ được cái `hihiii` không để ai bắt mất hỷ nộ ái ố của mình, dám nói ra, thì Hoa Hoa mới có chỗ mọc!
Cảm ơn bác, hai ảnh này đặt cạnh nhau là một bài học lớn về *Công quyền - Thế giới - Bờ ruộng* luôn!
